หลักธรรมทำตามรอยพระยุคลบาท
ข้อแรก คือ ทำงานอย่างผู้รู้จริง และมีผลงานเป็นที่ประจักษ์
ท่านจำคำๆ หนึ่งได้ไหมครับที่เคยรับสั่งเอาไว้ รู้รักสามัคคี คำแรกคืออะไรที่ทรงสอนเอาไว้ “รู้” เพราะฉะนั้นการดำรงชีวิต ไม่ว่าท่านจะเป็นข้าราชการหรือใครก็ตาม จะทำอะไรขอให้เริ่มที่ความรู้เสียก่อน
บ้านเมืองทะเลาะกันอยู่ทุกวันนี้อย่างน่าเศร้าใจที่สุดนั้นก็เพราะว่าเอาคำว่า “น่า” ใส่เข้าไป
ทุกอย่างคิดว่ามันน่าจะดี มันน่าจะเป็นอย่างนั้น มันน่าจะเป็นอย่างนี้ แล้วก็เข้าไปขัดแย้งกัน พื้นฐานความรู้ไม่ได้เกิดขึ้นจริงๆ ประชาธิปไตยพูดกันเยอะแยะกำลังฟุ้ง กำลังบ้าประชาธิปไตยกันอย่างมาก และก็เข้าใจคำเดียวคือคำว่า “เลือกตั้ง” คิดว่าการเลือกตั้งคือประชาธิปไตย เลือกตั้งกันตระบัน แต่ว่าเลือกเสร็จแล้ว ไม่เอา เอาใหม่ ทำเป็นเด็กอมมือ ไม่ใช่ ประชาธิปไตยต้องดูที่กฎหมาย วินัยในสังคมรับผิดชอบกันในส่วนรวม ประโยชน์สาธารณะเป็นที่ตั้ง ทำไมไม่มีใครพูดเลยสิทธิมนุษยชนของเราก็คือ ทำอะไรก็ได้ ตีกบาลตำรวจก็ได้ หมั่นไส้นักตีหัวมันทีเป็นเรื่องเป็นราวใหญ่โต
แต่ในมุมกลับไม่ได้นะ ประชาชนเป็นใหญ่ สิ่งแวดล้อมอนุรักษ์ ชอบพูดเสียจริง คำที่เชยที่สุด “อนุรักษ์” อนุรักษ์แปลว่าอะไร ไม่ต้องทำอะไร ห้ามแตะห้ามทำห้ามอะไรทั้งสิ้นนั้นคืออนุรักษ์ มีของเก่าเก็บเอาไว้ เข้าใจอยู่แค่นั้น แต่การจัดการทรัพยากรสิ่งแวดล้อมให้มันดีขึ้นอย่างไร จะใช้ให้ยั่งยืนได้อย่างไร วิธีทำนุบำรุงป่าให้ถูกหลัก ป่าต้นน้ำลำธารเป็นอย่างไร ป่าเศรษฐกิจเป็นอย่างไร ไม่มีใครพูด ไม่มีใครอยากเข้าใจเพราะมันยาก มันยุ่ง แต่ถ้าอนุรักษ์ไว้ดี คือไม่ต้องทำอะไร พอพูดคนเฮ ตบมือกัน สร้างเขื่อน ไม่เอา คนเฮ เอาไหมๆ อย่างอาจารย์บางคนที่ชอบชี้ตามหน้าเวที เอาไหมๆ เขื่อน ไม่เอา พอกลับไปบ้าน ไปตักน้ำจากเขื่อนของตัวเองหมดแต่สติปัญญาไม่ได้บอกว่าอะไรคือเขื่อน เขื่อนในบ้านคือตุ่ม คือแทงค์ คือบ่อเก็บน้ำ ทำไมบ้านแต่ละบ้านมีล่ะ คุณอยากเสียเงินไปซื้อมันมาหรือเปล่า ไม่อยาก อยากซื้อมาตั้งเกะกะในบ้านไหม ไม่อยาก แต่คุณต้องมี มีอยู่ 3 คนไม่ใช่ซื้อตุ่มมา 100 ใบ นั่นก็บ้าอีก ก็ซื้อมาจำนวนตามที่ต้องการ เพราะฉะนั้นนี่คือ การจัดการ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนเป็นสิ่งที่ควรพูดควรทำมากกว่า เพราะก่อประโยชน์มากกว่า
ฝนตก 100 หยดบนแผ่นดิน คุณรู้หรือเปล่าว่าเราเอามาใช้ประโยชน์ได้กี่หยด รู้ไหมครับ ฟังแล้วน่าเศร้า น่าตกใจ 8 หยดครับ อีก 92 หยด ท่วมไร่ท่วมนา ไหลลงทะเลหมดแล้วเราก็บอกว่าไม่ต้องทำอะไร ผมอยากเห็นนักอนุรักษ์ต่างๆ เหล่านั้น พอหน้าฝนก็อ้าปากแหงนรอน้ำฝนเหล่านั้น ไม่ต้องทำอะไรไง ธรรมชาติ ก็ไปสิ ทำไมไม่ทำอย่างนั้น ก็ต้องรู้อะไรเป็นอะไร ตรงไหนควรจะทำอะไรตรงไหนไม่ควรทำอะไร มีบางแห่งก็ห้าม แตะนะ ตรงนั้นอย่าไปยุ่ง
การอนุรักษ์ก็เป็นกิจกรรมหนึ่งเท่านั้น แต่มีสิ่งที่ใหญ่กว่า พระเจ้าอยู่หัวก็ทรงเริ่มเห็นไหมครับ ทดลองทดสอบในวังก่อน ท่านเอาสระว่ายน้ำของพระองค์ท่านที่สวนอัมพรมาเลี้ยงปลา ท่านบอกอยู่ไปของหรูหราฟุ่มเฟือยก็ไม่ค่อยได้ใช้ว่ายน้ำเลี้ยงปลาดีกว่า ปลาหมดเทศเกิดที่นั่น แจกจ่ายกระจายไปทั่วเลย พระองค์ไม่เสวยปลาหมอเทศ พระองค์รับสั่งว่าเหมือนลูกเพราะพระองค์ท่านเริ่มเพาะแล้วก็เริ่มแจกจ่ายไปทั่ว เวลานี้แปรพันธุ์เป็นปลานิล ปลาอะไรต่ออะไร เป็นโปรตีนราคาถูกให้กับทุกคนแล้ว
แล้วความรู้จริง มีผลงานเป็นที่ประจักษ์นั้นจะต้องแสดงให้เห็น เห็นไหมครับ วันที่ 4 ธันวาคม เมื่อ 2 – 3 ปีที่แล้วพระองค์ทรงเอากระดานมาตั้งให้เห็นบนเวทีเลย อธิบายเลยว่าน้ำมันมาอย่างไร เรียกว่า ผู้ว่าราชการจังหวัดท่านหนึ่งไปไล่เลยตรงนี้เป็นอย่างไร เป็นการสอนให้พวกเราได้รู้ซะก่อน ก่อนที่จะพูดอะไรก่อนที่จะทำอะไรนั้นต้องเริ่มจากรู้เสียก่อน พระท่านก็บอกว่าต้องมีสติ และมีสติก็ไม่ใช่เป้าหมายของท่านหรอกไม่ใช่ทางพระ แต่สติที่เกิดขึ้นจะทำให้มีสิ่งที่สูงกว่า นั่นคือปัญญา
ปัญญาคืออะไร ปัญญาคือความรู้ ฉะนั้นสิ่งแรกที่เราสรุปมา ณ ที่นี้ก็คือว่า ต้องเป็นผู้รู้จริงในการทำงาน พระองค์ท่านมีเอกสาร ศึกษาวิธีทำแต่ละเรื่อง ที่จะทำแต่ละเรื่อง ทรงศึกษาอย่างละเอียด ก่อนจะตัดสินพระทัย ลงไปช่วยพัฒนาประชาชนนั้นศึกษาก่อนเลย เตรียมก่อน พระองค์ท่านรับสั่งศึกษาแผนที่ ศึกษาช่องทางน้ำ ศึกษาเรื่องกระบวนการพัฒนาจะเป็นอย่างไร และเมื่อพร้อมแล้วพระองค์ถึงจะลงไปทำ
อ้างอิง:จากหนังสือ หลักธรรมทำตามรอยพระยุคลบาท พิมพ์ครั้งที่ 1 ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิ ชัยพัฒนา
|
