|
|
|
| 9 ตุลาคม 2549 ที่ผ่านมา...
เป็นอีกวันหนึ่งที่แวดวงการศึกษาไทยจะต้องบันทึกเหตุการณ์ที่สำคัญเหตุการณ์หนึ่งซึ่งถือเป็นมิติใหม่ที่น่าสนใจยิ่ง นั่นก็คือ การที่ “คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา” ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ได้ออกมาเปิดเผยภายหลังการประชุมผู้บริหาร 5 องค์กรหลักของกระทรวงศึกษาธิการ(ศธ.) ว่า กำลังเร่งจัดทำ “หลักสูตรเศรษฐกิจพอเพียง” เพื่อนำไปสอนนักเรียนในโรงเรียนต่างๆ และคาดว่าการจัดทำหลักสูตรจะแล้วเสร็จในราวปลายเดือนตุลาคมนี้ จากนั้นจะนำร่องเข้าไปในสถานศึกษาต่างๆ ในช่วงเปิดเทอมนี้ ทันทีที่แนวคิดนี้ปรากฏสู่สายตาของสาธารณชน ก็ได้รับเสียงตอบรับอย่างกว้างขวางเลยทีเดียว ...ก่อนอื่นคงต้องไขความคิดเกี่ยวกับเรื่องนี้กันว่า พื้นฐานความคิดและหลักการเป็นอย่างไร คุณหญิงกษมา เล่าว่า จริงๆ แล้วได้มีการหารือเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษาและดำเนินการจัดทำหลักสูตรมาหลายเดือนแล้ว โดยขณะนี้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ร่วมกับสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์(นิด้า) ร่วมกันยกร่างหลักสูตร โดยจะเป็นหลักสูตรที่จะแยกเรื่องนี้เฉพาะเรื่อง และจะเป็นหลักสูตรที่สอดแทรกเข้าไปในการเรียนการสอนในวิชาต่างๆ “ไม่เพียงแต่การเรียนการสอนเท่านั้น แต่การบริหารจัดการในโรงเรียนก็ควรคำนึงถึงเศรษฐกิจพอเพียงด้วย เช่น การใช้พลังงานโดยประหยัด การลงทุนในเรื่องต่างๆ แบบพอดี ไม่มีการสร้างหนี้ หรือสร้างสิ่งก่อสร้าง อุปกรณ์ที่มากมายเกินความจำเป็น รวมทั้งการส่งเสริมให้เด็กได้นำเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในบ้าน ซึ่งเรื่องนี้มีโรงเรียนหลายแห่งให้เด็กทำบัญชีค่าใช้จ่ายประจำวัน ไปร่วมกับครอบครัวทำบัญชีครัวเรือน เป็นต้น ส่วนสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา มีการเสนอแนะเรื่องการประหยัดพลังงาน” “ยกตัวอย่างเนื้อหาเศรษฐกิจพอเพียงถ้าหากเป็นสถานศึกษาในตัวเมือง เน้นเรื่องทำบัญชี การประหยัดพลังงาน การออม ส่วนชนบท เด็กจะมีส่วนร่วมได้ เช่นทำแปลงเกษตร นำไปจำหน่ายด้วยตัวเอง และเรียนรู้วิธีการบริหารจัดการ โดยการตั้งกลุ่มย่อย ...สรุปแล้วทุกหน่วยงานจะเน้นการเรียนการสอนสอดแทรกไปในหลักสูตรในวิชาต่างๆ แล้วจะหาตัวอย่างให้เห็นว่าเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตในสถานศึกษาแล้วเชื่อมโยงไปสู่ครอบครัวได้”คุณหญิงกษมาขยายความ ด้านท่านผู้หญิงบุตรี วีระไวทยะ รองราชเลขาธิการ ให้ความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง หากทุกคนเข้าใจ ก็หมายถึงการอยู่กิน สบายใจกับการดำเนินชีวิตพอเพียงที่จะกระทำได้ในระดับอายุหรือเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ ทั้งนี้ อยากให้กระทรวงศึกษาฯ อบรมเด็กให้เข้าใจว่า ความพอคืออะไร เมื่อเข้าใจและรู้จักพอ ความโลภและความหลงก็จะไม่เกิดขึ้น และต้องเริ่มตั้งแต่เด็ก สิ่งเหล่านี้ต้องฝึกตั้งแต่เด็กให้เข้าใจว่า ของที่มีกินมีใช้เพียงพอเป็นอย่างไร แม้แต่ของเล่นบางอย่างก็ควรประดิษฐ์ได้เอง การศึกษาจึงเป็นสิ่งสำคัญ ถ้าอบรมเด็กตั้งแต่เล็ก ๆ ในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงก็จะได้ผลดี ขณะที่ สมพงษ์ จิตระดับ อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่าเห็นด้วยอย่างยิ่ง เพราะเศรษฐกิจพอเพียงจะทำให้เด็กได้เรียนรู้พฤติกรรมทุนสังคมแทนค่านิยมผิดๆ เหมือนที่ผ่านมาที่ใส่ความเป็นตะวันตกมากเกินไป และเชื่อว่าหลักสูตรนี้จะทำให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ แต่ต้องไม่ใช่เรียนเพียงแต่ในตำรา ต้องให้เด็กได้ออกไปกับธรรมชาติของจริงดึงชุมชนเข้ามาเพื่อให้เด็กซึมซับคุณธรรมจริยธรรมแบบไทยที่เคยขาดหายไป อย่างไรก็ตาม หากยังจำกันได้ก่อนหน้านี้เคยมีบุคคลสำคัญได้แนะนำให้ใช้ปรัชญาพอเพียงเป็นรากฐานของการศึกษาในทุกระดับ พร้อมทั้งมีหลายสถาบันการศึกษาได้นำไปใช้กันบ้างแล้ว บุคคลแรกที่ต้องกล่าวถึงก็คือ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ กล่าวไว้เมื่อวันที่ไปเป็นประธานพิธีเปิดการสัมมนาระดับชาติ เรื่อง การปฏิรูปการศึกษา บนฐานรากปรัชญาพอเพียง ณ ห้องประชุมชั้น 2 อาคารวิจัยและการศึกษาต่อเนื่อง สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จากการแสดงปาฐกถาเรื่อง “การปฏิรูปการศึกษา บนฐานรากปรัชญาพอเพียง” ของ พล.อ.เปรม สรุปความได้ว่า การนำเอาปรัชญาพอเพียงมาเชื่อมกับการศึกษาก็ถือว่าเป็นเรื่องใหม่ที่ไม่เคยมีหน่วยงานใดคิดว่าปรัชญาพอเพียงจะเป็นฐานรากการศึกษาได้ แต่สำหรับผู้ที่ทำหน้าที่ผลิตครูต้นแบบได้นั้น เชื่อว่าจะสามารถทำให้เห็นภูมิปัญญาความพอเพียงอย่างแท้จริงได้ ทั้งนี้ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ 2542 แสดงจุดมุ่งหมายในการพัฒนาการศึกษา การเปลี่ยนแปลงสังคม การสร้างเด็กให้มีความรู้ มีคุณธรรมเพื่อให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ทั้งในด้านความคิดและการปฏิบัติ จึงต้องถามว่าเราจะใช้อะไรเป็นฐานราก ใช้ความรู้จากทางตะวันตกส่วนหนึ่งได้ ใช้แล้วครูและศิษย์มีความพึงพอใจหรือไม่ และหากนำเอาปรัชญาพอเพียงมาใช้ด้วยจะเป็นอย่างไร “ปรัชญาพอเพียงสามารถใช้เป็นหลักสูตรตั้งแต่ในระดับอนุบาล ประถมศึกษา มัธยมศึกษาไปจนถึงระดับอุดมศึกษาได้ หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งว่าสามารถนำปรัชญาพอเพียงไปใช้เป็นฐานรากการศึกษาได้อย่างแน่นอน เพราะความพอเพียงก็คือความพอเหมาะ พอดี และพอเพียง มีความรู้คู่คุณธรรมเป็นเงื่อนในการปฏิบัติที่สำคัญ นอกจากนี้แล้วปรัชญาความพอเพียงยังสามารถประยุกต์ใช้กับสื่อต่างๆ ทั้งวิทยุ และโทรทัศน์ได้ ดังเช่นที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงให้มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ทำการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ดังนั้น เราจึงควรนำเอาปรัชญาพอเพียงมาเป็นฐานรากของทุกสาขาวิชา หรือหากจะนำมาประยุกต์ให้อยู่ในการศึกษาในระบบได้ก็จะเป็นเรื่องดี” พล.อ.เปรม กล่าว สำหรับตัวอย่างในสถานศึกษาที่เห็นได้ชัดก็คือ การสร้าง “ห้องสมุดบ้านพ่อ” ของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน จ.ฉะเชิงเทรา ดิศกุล เกษมสวัสดิ์ ผู้อำนวยการศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน (ศนจ.) จังหวัดฉะเชิงเทรา บอกว่า จากสร้าง “ห้องสมุดบ้านพ่อ” เป็นโครงการที่สนองแนวทฤษฎีใหม่ และแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และความรู้ที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตของคนภาคกลาง เพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับประชาชนทั่วไป นักเรียน นักศึกษา ได้ใช้เป็นที่ศึกษาค้นคว้าหาความรู้เรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้ โดยนำมาจากต้นแบบหนังสือบ้านพ่อที่จัดพิมพ์ออกเผยแพร่ และสำนักพระราชวังได้จัดทำบ้านพ่อขึ้นเป็นตัวอย่าง แต่ไม่ได้ทำเป็นลักษณะห้องสมุด ศนจ.ฉะเชิงเทราจึงนำเอาแนวคิดบ้านพ่อที่สวนจิตรลดา มาสร้างเป็นห้องสมุดบ้านพ่อ เป็นแหล่งรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง และโครงการต่างๆ ในพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระบรมวงศานุวงศ์ โดยจำลองเนื้อหาจากหนังสือบ้านพ่อ เป็นรูปแบบการจัดการเกษตรทฤษฎีใหม่ ดิศกุล อธิบายว่า รูปแบบการสร้างห้องสมุดบ้านพ่อสร้างจากบ้าน Knock down ชั้นเดียว ใต้ถุนสูง-โปร่ง ชั้นบนแบ่งพื้นที่ออกเป็น 2 ห้อง และ 1 เฉลียง ห้องที่ 1 เป็นห้องสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ห้องที่ 2 จัดบริการสื่อสิ่งพิมพ์และเอกสารเกี่ยวกับโครงการพระราชดำริ หนังสือพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระบรมวงศานุวงศ์ ส่วนเฉลียงจัดบริการสื่อสิ่งพิมพ์สาระและบันเทิงโดยทั่วไปและบริการหนังสือสารานุกรมเด็กและเยาวชน ส่วนชั้นล่างบริการสื่อสิ่งพิมพ์ให้ความรู้เรื่องการเกษตร ...ทั้งหลายทั้งปวงต้องบอกว่า การผลักดันปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงให้เข้าไปอยู่ในสถานศึกษานั้น นับเป็นเรื่องดีอีกเรื่องหนึ่งในยุคปฏิรูปการศึกษาเลยทีเดียว |
ดูรายละเอียดเพิ่มเติม |
|
โดย: งาน: งานบุคลากร อ้างอิงแผนงาน : - อ้างอิงโครงการ : - แหล่งที่มา: ผู้จัดการออนไลน์ 11 ตุลาคม 2549 09:19 น. |
| Vote | |
| เป็นประโยชน์ต่อผู้โพสต์เอง | ☆ ☆ ☆ ☆ ☆ |
| เป็นประโยชน์ต่อฉัน | ☆ ☆ ☆ ☆ ☆ |
| เป็นประโยชน์ต่อผู้ปกครอง | ☆ ☆ ☆ ☆ ☆ |
| เป็นประโยชน์ต่อนักเรียน | ☆ ☆ ☆ ☆ ☆ |
| มีประโยชน์ต่อทุกคน | ☆ ☆ ☆ ☆ ☆ |
 |
 |